ادعاهای وال‌استریت ژورنال در آستانه دور جدید مذاکرات هسته‌ای
در ماه سپتامبر جاری، این دو علاوه بر هماهنگ کردن مکالمه بین دو رئیس جمهور، در ابتدا تلاش کرده‌اند که در مقر سازمان ملل، اتاقی برای دیدار کوتاه بین روسای جمهور پیدا کنند ولی چنین دیداری هرگز انجام نشد.
کد خبر: ۳۵۶۴۲۰
تاریخ انتشار: ۱۶ آبان ۱۳۹۲ - ۱۶:۴۰ - 07 November 2013
چه کسانی و چه زمانی رد و بدل شدن پیام میان ایران و آمریکا را آغاز کردند؟
گفتگوی تلفنی بین روسای جمهور ایران و آمریکا در آخرین ساعت حضور روحانی در ایالات متحده با هیجان زیادی در رسانه‌ها مورد توجه قرار گرفت. اما روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال مدعی شده است که این تنها نمای آخر فرایندی پیچیده و طولانی بوده است.

به گزارش «تابناک»، وال استریت ژورنال نوشته است که مقامات شورای امنیت ملی آمریکا بذرهای این گفت و گو را ماه‌ها پیش از آن کاشته‌اند و از بعضی از حاکمان عرب، ایرانیان مقیم خارج از کشور و نیز دیپلماتهای سابق آمریکایی برای ارسال پیام‌های سری بین تهران و واشنگتن استفاده کرده‌اند. این خبری است که بعضی مقامات فعلی و پیشین آمریکا، اروپا و خاورمیانه در اختیار این روزنامه گذاشته‌اند.

بر این اساس، مدتها پیش از این، اوباما رئیس جمهور آمریکا به پونیت تالوار متخصص ارشد دولت خود در امور ایران اجازه داده است که ملاقات‌های مستقیم و گفتگوهای تلفنی با مسئولان وزارت خارجه ایران داشته باشد. بعضی از این ارتباطات در مسقط پایتخت عمان برقرار شده است. تالوار در این ارتباطات این پیام را به طرف ایرانی رسانده است که ایالات متحده قصد دارد مناقشه بر سر مساله هسته‌ای ایران به روشی صلح‌آمیز حل شود. تالوار خود حاضر نشده است که در مورد نقش خود در این موضوع اظهارنظر کند.

بر اساس خبر این نشریه، مقامات دیگر آمریکایی و از جمله سوزان رایس نیز کانال ارتباطی با ایران بوده‌اند. وی با مجوز اوباما در فاصله زمانی سالهای 2009 تا 2013 و به هنگام حضور در سازمان ملل به عنوان نماینده ایالات متحده با همتایان ایرانی خود ارتباط برقرار کرده است که از سرگیری این ارتباطات در شکل‌گیری تماس بین روسای جمهور در سپتامبر جاری موثر بوده است.

از سپتامبر سال جاری تاکنون مقامات آمریکایی سه ارتباط رو در رو با ایرانی‌ها داشته‌اند و در جریان مذاکرات جاری در ژنو و در چارچوب گفتگوها با 5+1، چهارمین مورد از این گفتگوهای رو در رو شکل خواهد گرفت. ظاهرا مقامات ایرانی در سازمان ملل به سوالات وال استریت ژورنال در این باره پاسخ نداده‌اند. این نشریه معتقد است که دولت اوباما از بیم واکنش‌های متحدین خود بخش زیادی از این ارتباطات را از دید آنها پنهان کرده است.

به گفته دیپلمات‌ها و کارشناسان دانشگاهی، تالوار که مسئولیت دستیار ویژه رئیس جمهور و مدیر ارشد شورای امنیت ملی در امور ایران، عراق و دولتهای خلیج فارس را بر عهده دارد، گزینه مناسبی برای ارتباط با ایران است به خصوص به این دلیل که در دولت اوباما، مسائل ایران در کاخ سفید پیگیری می‌شود. وی پیش از این از کارکنان کمیته روابط خارجی سنای آمریکا بوده است که در آن زمان ریاست آن بر عهده بایدن معاون فعلی رئیس جمهور آمریکا بود. در این مسئولیت شغلی، تالوار عضوی از گروهی از دانشگاهیان آمریکایی، اعضای کنگره و دیپلماتهای بازنشسته بود که در دوره هشت ساله ریاست جمهوری جورج بوش با مقامات ایرانی دیدارهایی داشته‌اند. دیگر افراد مهم در این گروه، ویلیام پری وزیر دفاع سابق، توماس پیکرینگ از معاونان وزارت خارجه آمریکا در دوره کلینتون و فرانک ویسنر سفیر سابق آمریکا در مصر بودند.

دیدارها با طرف ایرانی در اروپا و به ویژه در استکهلم پایتخت سوئد برگزار شده است و مجموعه‌ای از نهادهای دانشگاهی آن را برنامه‌ریزی کرده‌اند. بنا به ادعای این گزارش، طرفین در هتل و جلسات کنفرانس جمع می‌شدند تا راهی بیابند که هم ایران از حقوق هسته‌ای خود برخوردار باشد و هم نگرانی‌های غرب رفع شود. دستیاران محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور پیشین ایران و علی اکبر صالحی وزیر خارجه پیشین ایران از جمله حاضرین در این نشست‌ها بوده‌اند.

ویلیام لوئرس از جمله حاضرین در آن نشست‌ها معتقد است که بیشتر مباحثات آن روزها هنوز کاربردی است و ما تا حد زیادی به درک محتوای یک توافق رسیده بودیم.

تالوار در جریان انتخابات 2008 به تیم اوباما پیوست و بعدا اوباما دو نامه شخصی به رهبر ایران نوشت و تاکید کرد که به دنبال تغییر نظام در ایران نیست و قصد دارد مساله هسته‌ای را به روشی مسالمت آمیز حل کند. هر چند امیدهایی برای به نتیجه رسیدن این مسیر وجود داشت ولی حوادث سال 88 در ایران، آن را به ناکامی کشاند.

وال استریت ژورنال در ادامه مطلب مفصل خود به نقش نهادهای دانشگاهی و تحقیقاتی آمریکایی در جریان یافتن مجدد ارتباط بین ایران و آمریکا پس از پیروزی روحانی در انتخابات ایران پرداخته است و سیر حوادث تا سپتامبر امسال و حضور رئیس جمهور ایران در نیویورک را مرور می‌کند و به نقش خزایی و رایس نمایندگان دو کشور در سازمان ملل در کاهش تنش بین دو طرف در سالهای اخیر اشاره می‌کند.

نشریه آمریکایی مدعی است که در ماه سپتامبر جاری، این دو علاوه بر هماهنگ کردن مکالمه بین دو رئیس جمهور، در ابتدا تلاش کرده‌اند که در مقر سازمان ملل، اتاقی برای دیدار کوتاه بین روسای جمهور پیدا کنند ولی چنین دیداری هرگز انجام نشد.

تالوار ریاست تیم کارشناسان آمریکایی تحریم‌ها و مسائل هسته‌ای در دیدار ماه اکتبر در ژنو را بر عهده داشت و دیروز چهارشنبه نیز برای دور جدید مذاکرات وارد ژنو شده است. هر چند که هنوز اختلافات زیادی برای به توافق رسیدن دو طرف وجود دارد ولی از زمان ورود تالوار به مسیر برقراری ارتباط بین ایران و آمریکا، لحن مذاکرات به میزان زیادی تغییر کرده است.

چه کسانی و چه زمانی رد و بدل شدن پیام میان ایران و آمریکا را آغاز کردند؟